1.9.8. Tworzenie wykresu na podstawie kilku serii danych

Dobór typu wykresu

Arkusz kalkulacyjny daje możliwości interpretowania różnych danych. Już wiesz, że najlepiej są one widoczne na prezentacjach graficznych. Potrafisz już wykonywać proste wykresy. Bardzo istotną umiejętnością jest odpowiedni dobór typu wykresu do rodzaju danych. Przed przystąpieniem do wykonywania zadań przypomnij sobie jakie znasz typy wykresów.
Prezentowane tabele zawierają często więcej typów danych zwanych seriami, które równocześnie warto zaprezentować na jednym wykresie.
Każdy program przeznaczony do projektowania arkuszy kalkulacyjnych umożliwia tworzenie wykresów. Odszukaj w swoim programie odpowiednie polecenia, które do tego służą. Zwróć uwagę, jakie typy wykresów oferuje twój program. Sprawdź, czy są wśród nich wykresy słupkowe, kolumnowe, kołowe, liniowe, punktowe i inne. Tworząc wykres, sprawdź, który typ według ciebie jest najbardziej dostosowany do rodzaju danych. Wybierz go do graficznego zilustrowania zadania.

Zadanie 1.9.8.1.

Zaprezentuj na wykresie dane z poniższej tabeli, w której zapisano średnie temperatury w każdym miesiącu, mierzone o trzech godzinach: 7.00, 12.00 i 19.00.
Do wykonania zadania możesz pobrać gotowy plik z tabelą wypełnioną przykładowymi danymi.
Zwróć uwagę, że wykres zaprezentuje trzy serie danych:
  1. 1.
    Średnie temperatury o godz. 7.00.
  2. 2.
    Średnie temperatury o godz. 12.00.
  3. 3.
    Średnie temperatury o godz. 19.00.
Jeżeli napotkasz problemy podczas wykonywania wykresu, skorzystaj ze wskazówki lub obejrzyj film wstawiania wykresu w programie Excel lub Calc.

Wskazówka

Aby wykonać wykres:
  1. 1.
    Kliknij na którąkolwiek komórkę w tabeli z danymi.
  2. 2.
    Wywołaj polecenie wstawiania wykresu.
  3. 3.
    Wybierz typ wykresu.
  4. 4.
    Przesuń wykres w takie miejsce, aby nie zasłaniał tabeli z danymi.

Zadanie 1.9.8.2.

Narysuj wykres ukazujący wielkość kontynentów oraz wykres prezentujący wysokości najwyższych szczytów na kontynentach.

Zadanie 1.9.8.3.

Dla tabeli z poprzedniego zadania oblicz, jaką część procentową powierzchni lądów na ziemi zajmują poszczególne kontynenty. Dla zilustrowania obliczonych wartości wykonaj wykres kołowy.

Zadanie 1.9.8.4.

Wykonaj wykres tabliczki mnożenia w zakresie 10 x 10. Zwróć uwagę, że twój wykres zostanie wykonany w oparciu o 10 serii danych.

Zadanie 1.9.8.5.

Wykonaj wykres prezentujący liczbę ludności w poszczególnych województwach na przestrzeni lat 1999 – 2013 według zamieszczonej tabeli. Możesz w podobnej tabeli zgromadzić informacje na temat miejscowości, w której mieszkasz. Informacje o liczbie mieszkańców możesz znaleźć w sieci Internet.

Zadanie 1.9.8.6.

Wykonaj wykresy prezentujące funkcję liniową y = ax + b dla różnych wartości parametrów a i b zgodnie z tabelą wypełnioną wcześniej przez ciebie wartościami funkcji.

Modyfikacja wyglądu wykresu

Wykresy, które wykonujesz często nie odpowiadają twoim wyobrażeniom. Utworzony wykres możesz zmodyfikować, głównie w zakresie:
  1. 1.
    Zmiany typu wykresu.
  2. 2.
    Zmiany kolorystyki wykresu i jego tła.
  3. 3.
    Zmiany sposobu przedstawiania wykresu.
  4. 4.
    Wprowadzenia dodatkowych opisów, tytułów i oznaczeń.
  5. 5.
    Wprowadzenia dodatkowych linii siatki.
  6. 6.
    Sformatowania czcionki.
  7. 7.
    Dodania lub usunięcia legendy.
  8. 8.
    Zmiany układu graficznego wykresu (zmiany położenia poszczególnych elementów, na przykład legendy).
Obejrzyj wybrany film z którego dowiesz się, w jaki sposób możesz modyfikować wykres w programie Excel lub programie Calc.
Na wcześniej prezentowanym przykładzie zostanie przedstawionych tylko kilka, lecz bardzo istotnych możliwości modyfikowania wykresu. Z pozostałymi na pewno sobie poradzisz. Wystarczy bardzo uważnie przyjrzeć się oferowanym, przez twój program, funkcjom.

Zmiana typu i wyglądu wykresu

Po wskazaniu wykresu możesz zmienić jego typ na przykład na punktowy. Zwróć uwagę na typy wykresów i zawarte w każdym typie ich rodzaje. Wśród bogatej galerii rodzajów wykresów są zarówno wykresy płaskie, jak i wykresy prezentujące dane przestrzennie. Zanim dokonasz zmiany przyjrzyj się im dokładnie i pomyśl, który z nich najlepiej zaprezentuje twoje dane.
Jeśli wybierzesz jeden z rodzajów wykresu punktowego, może on wyglądać następująco
Dane z przykładu na wykresie słupkowym prezentują się poniżej

Modyfikacja układu graficznego wykresu

Dla zwiększenia czytelności wykresu należy zadbać nie tylko o wygląd samego wykresu, ale również o czytelność występujących na nim opisów. Zwróć uwagę na tytuł wykresu, opis jego osi, usytuowanie legendy, która nie zawsze jest potrzebna na wykresie . W wielu przypadkach istotne są etykiety danych lub dodatkowe linie siatki. Zastosowanie tych wszystkich elementów nie może zakłócać czytelności wykresu i należy wcześniej przemyśleć, czy istnieje konieczność ich wstawienia do wykresu.

Zadanie 1.9.8.7.

Odszukaj odpowiednie polecenia w twoim programie i dodaj do wykresu tytuł i opisy osi, a następnie je sformatuj. Ponadto, wstaw dodatkowe linie siatki. Efektem twoich działań może być następujący wykres.
W przypadku napotkanych problemów, podczas wykonywania wykresów, skorzystaj ze wskazówki.

Wskazówka

Aby dodać tytuł wykresu w programie:
  1. 1.
    Kliknij w wykres.
  2. 2.
    Odszukaj polecenie dodawania tytułu do wykresu, a następnie określ jego położenie.
  3. 3.
    Wpisz tytuł wykresu w wyznaczone pole.
Aby dodać opis osi:
  1. 1.
    Kliknij w wykres.
  2. 2.
    Odszukaj i wybierz polecenie dodawania tytułów osi.
  3. 3.
    Wybierz oś poziomą lub pionową i położenie napisu.
  4. 4.
    Wpisz opis osi w wyznaczone pole.
Aby dodać linie siatki:
  1. 1.
    Kliknij w wykres.
  2. 2.
    Odszukaj i wybierz polecenie dodawania linii siatki.
  3. 3.
    Wybierz poziome lub pionowe linie siatki oraz ich rodzaj.
Wywołanie innych modyfikacji układu graficznego obszaru wykresu jest bardzo podobne do już wcześniej zaprezentowanych. Wypróbuj inne możliwości programu i zmień wygląd układu graficznego swojego wykresu. Zastosowanie wymienionych instrukcji spowoduje kolejną zmianę wykresu prezentującego temperatury w poszczególnych miesiącach.

Formatowanie obszaru wykresu

Kolejne zmiany w wykresie mogą polegać na zmodyfikowaniu kolorystycznym jego obszaru oraz na zmianie formatu czcionek wykorzystanych do opisu wykresu.

Zadanie 1.9.8.8.

Odszukaj polecenia, które pozwolą ci zmienić tło obszaru kreślenia i wykresu. Sformatuj je według własnego pomysłu. Sformatuj również oznaczenia tekstowe wykresu. Efektem twoich działań może być następujący wykres.
Jeśli masz problemy, skorzystaj ze wskazówki.

Wskazówka

Aby zmodyfikować obszar kreślenia, który bezpośrednio jest tłem dla wykresu lub obszar wykresu, postępuj według poniższej instrukcji.
  1. 1.
    Zaznacz obszar kreślenia lub obszar wykresu do formatowania.
  2. 2.
    Odszukaj narzędzia odpowiedzialne za formatowanie wybranego obszaru.
  3. 3.
    Wybierz odpowiadający ci rodzaj wypełnienia obszaru: np. Kolor lub Gradient.
Program Excel umożliwia użycie, jako tła, obrazu wstawionego z pliku.
Aby sformatować czcionkę wykorzystaną do opisu wykresu:
  1. 1.
    Kliknij w wybrany obszar z tekstem.
  2. 2.
    Zastosuj narzędzia formatowania tekstu i formatowania elementów wykresu.

Zadanie 1.9.8.9.

Pobierz i zmodyfikuj wykres prezentujący powierzchnie oceanów, to znaczy:
  • Zmień typ wykresu na kołowy, dobierz jego kolorystykę.
  • Dodaj etykiety danych.
  • Dodaj tytuł wykresu „Powierzchnia oceanów”.
  • Zaprojektuj kolor tła wykresu.

Zadanie 1.9.8.10.

Zmodyfikuj wykres przedstawiający wysokości tatrzańskich szczytów w następującym zakresie:
  • Pobierz plik z wykresem.
  • Przełącz dane w ten sposób, aby nazwy szczytów były wyświetlane w legendzie.
  • Wprowadź tytuł do wykresu oraz opis osi pionowej.
  • Zaprojektuj kolorystykę tła wykresu.

Zadanie 1.9.8.11.

Wybierz zdjęcie, które będzie stanowić tło obszaru kreślenia wykresu prezentującego pomiary temperatury. Następnie wprowadź dodatkowe pionowe linie siatki, tytuł wykresu i opisy głównych osi wykresu. Aby wykonać zadanie, pobierz plik lub w podobnym zakresie zmodyfikuj wcześniej przygotowany przez ciebie wykres.

Zapamiętaj

Nawet dla bardzo rozbudowanych tabel, o wielu seriach danych, istnieje możliwość wykonania interpretacji graficznej w postaci wykresów. Każdy wykres można zmodyfikować, między innymi, zmienić typ, przełączyć dane, dodać kolejne serie danych, dodać lub zmienić tytuł, dodać opisy osi, zmodyfikować legendę, zmienić kolorystykę.