104. Czas: jak go bronić przed pożeraczami

Co przychodzi wam na myśl, kiedy słyszycie słowo „wynalazek”? Co według was było największym – jak dotąd – wynalazkiem człowieka? Terry Pratchett uważa, że czas: to ludzie go wymyślili i dlatego uważają, że jest ważny. Jakie jest twoje zdanie?

Ćwiczenie 104.1.

Zapiszcie na kartce, jak rozumiecie słowo „czas”.
Przeczytajcie w parach swoje notatki i porównajcie określenia. Następnie porozmawiajcie w grupie i uzupełnijcie powstałe definicje. Przeczytajcie opisy „czasu” na forum klasy i porozmawiajcie o nich.
Na koniec porównajcie wasze pomysły z definicją „czasu” zamieszczoną w słowniku języka polskiego.

Ćwiczenie 104.2.

Usiądź wygodnie. Zamknij oczy, zrelaksuj się i wyobraź sobie czas. Jak wygląda? Co robi? Opisz swoje wyobrażenie tutaj lub w zeszycie.

Ćwiczenie 104.3.

Ćwiczenie 104.4.

Ćwiczenie 104.5.

Dopisz – tutaj lub w zeszycie – wyrazy pokrewne do rzeczownika „czas”.
Wzór: czas – czasochłonny

Ćwiczenie 104.6.

Ćwiczenie 104.7.

Przeczytajcie powiedzenia z poprzedniego zadania i wspólnie wyjaśnijcie ich znaczenie oraz podajcie przykładowe sytuacje, w których można ich użyć.

Ćwiczenie 104.8.

Obejrzyj fotografie. Czy znasz te przedmioty? Spróbuj je nazwać.

Ćwiczenie 104.9.

Odpowiedzcie na pytania i porozmawiajcie.
  • Do czego służą te zegary?
  • Czym się różnią?
  • Czy powstały w tym samym czasie?
  • Jak sądzicie, które są najstarsze, a które najnowocześniejsze?
  • O czym świadczy ta ekspozycja?

Ćwiczenie 104.10.

Ludwik Jerzy Kern
1920–2010
Polski poeta i satyryk, a także autor wielu piosenek, choćby znanej wam pewnie „Lato, lato”. Napisał wiele bajek, opowiadań i wierszy dla najmłodszych; na podstawie wielu z nich zrealizowano dobranocki, np. „Ferdynand Wspaniały” czy „Proszę słonia”.

Ćwiczenie 104.11.

Wysłuchaj uważnie wiersza Ludwika Jerzego Kerna pt. „Historia wynalazcy”. Co jest jego główną myślą?

Ćwiczenie 104.12.

Ćwiczenie 104.13.

Zaznacz w tekście wiersza nazwy rzeczy wymyślonych przez człowieka.

Ludwik Jerzy KernHistoria wynalazcy

Żeby zaoszczędzić czas, czas o wiele cenniejszy niż złoto,
człowiek, jako że nie jest idiotą, wynalazł te rzeczy oto:
koło,
jazdę konną,
druk,
kilka krótszych morskich dróg,
zestaw szybkich dań barowych,
pralkę,
silnik spalinowy,
long-play (pół godziny grania),
zegarek bez nakręcania,
golenie się elektryczne,
tablice logarytmiczne,
aeroplan,
puszki groszku,
motorówkę,
kawę w proszku,
koszulę, co schnie raz dwa,
aż w końcu
któregoś dnia
podparł się z tyłu w szyję
i wynalazł telewizję.
Teraz godzinami przed niewielkim ekranem siedzi,
nachodzi go rodzina, znajomi, sąsiedzi,
i trwoni razem z nimi, razem z dziećmi, żoną,
ten czas, co przez wieki zaoszczędzono.
Źródło: Ludwik Jerzy Kern, Historia wynalazcy, [w:] , Stańczyk, czyli śmiejemy się przez cały rok, Warszawa 1970.

Ćwiczenie 104.14.

Porozmawiajcie:
  • Jakie inne wynalazki zmieniły życie ludzi? Dlaczego?
  • Przeczytajcie wers, w którym poeta określił człowieka. Jak rozumiecie te słowa?
  • Jak można określić tych, którzy zbyt dużo czasu spędzają przed telewizorem?
  • Na co można przeznaczyć wolny czas?
  • Co sądzicie o osobach, które mówią: „Nudzi mi się!”?
  • Czym są „pożeracze czasu”? W jaki sposób „zjadają” sekundy, minuty i godziny?

Ćwiczenie 104.15.

Jak wykorzystujesz wolny czas? Zapisz odpowiedź tutaj lub w zeszycie. Podziel się z koleżankami i kolegami swoimi doświadczeniami.

Ćwiczenie 104.16.

Zamieńcie się w wynalazców i wymyślcie coś pożytecznego, co w jakiś sposób ułatwi, ulepszy życie człowieka albo pozwoli mu zaoszczędzić czas. Zaprezentujcie swoje wynalazki, opiszcie je i poddajcie koleżeńskiej ocenie na forum klasy.