1.3. Moje miejsce na Ziemi

Wprowadzenie

Polecenie 1.3.1.

Przyjrzyj się mapie Polski, a następnie określ, w której części Polski mieszkasz. Użyj określeń: na wschodzie, w środkowej Polsce, na południowym zachodzie itp.

Moja „mała ojczyzna”

Każdy z nas ma swoją „małą ojczyznę” – region i miejscowość, w której mieszka. Ona także ma własną historię i można w niej odszukać ślady przeszłości. Należą do nich stare budowle: kościoły, zamki, pałace, mury obronne, domy mieszkalne. Są też muzea gromadzące cenne zabytki oraz archiwa, w których przechowuje się różne dokumenty i zapiski. Ważnym elementem lokalnej tradycji jest pamięć o wybitnych mieszkańcach, którym stawia się pomniki, funduje tablice pamiątkowe, nadaje się ich imiona ulicom lub szkołom.

Polecenie 1.3.2.

Jakie znasz wybitne postaci związane z twoją „małą ojczyzną”? W jaki sposób zostały uhonorowane?

Polecenie 1.3.3.

Środa Śląska to miasto o bogatej historii, pełne zabytków i śladów przeszłości. Zapoznaj się z planem Środy Śląskiej i odpowiedz na pytania: gdzie dawniej zbierali się mieszkańcy miasta, aby oglądać występy artystów? Jakie jeszcze wydarzenia odbywały się w tym miejscu?

Polecenie 1.3.4.

Sprawdź, czy w twojej miejscowości lub pobliskim mieście znajdują się podobne budowle i instytucje, jak w Środzie Śląskiej. Możesz stworzyć własny przewodnik po ciekawych miejscach – wykonaj zdjęcia tych miejsc, a nastęnie umieść je w poniższym formularzu, dodając opisy.

Ćwiczenie 1.3.1.

Dowiedz się (najlepiej w bibliotece szkolnej lub publicznej), czy napisano historię twojej miejscowości lub regionu. Zapisz poprawnie informację o takiej książce, podając następujące informacje: autor (lub autorzy), tytuł, miejsce wydania, rok wydania.

Moje państwo – Polska

Mieszkamy w Polsce. Państwo to ma długą historię. Jego początki sięgają X wieku, kiedy tymi ziemiami rządził książę Mieszko I. Od tego czasu zmieniały się granice i obszar kraju. Był nawet taki okres, kiedy Polski w ogóle nie było, bo jej terytorium zajęli sąsiedzi. Dziś państwo polskie zajmuje ziemie położone między rzekami Odrą (na zachodzie) i Bugiem (na wschodzie), górskimi pasmami Sudetów i Karpat (na południu) i Morzem Bałtyckim (na północy).

Polecenie 1.3.5.

Wskaż na mapie Odrę, Bug, Sudety, Karpaty, Morze Bałtyckie.

Polecenie 1.3.6.

Jak nazywa się region, w którym znajduje się twoja miejscowość?

Polska dawniej i dziś

Polecenie 1.3.7.

Porównaj mapę współczesnej Polski z mapą państwa rządzonego przez księcia Mieszka I, a następnie odpowiedz na pytanie poniżej.

Ćwiczenie 1.3.2.

Kto mieszka w Polsce?

W Polsce mieszkają nie tylko Polacy, ale także przedstawiciele innych narodowości. Jednak wszyscy jesteśmy obywatelami jednego państwa – szanujemy swoją ojczyznę i jesteśmy z niej dumni.

Ćwiczenie 1.3.3.

Polacy na świecie

Ćwiczenie 1.3.4.

Obejrzyj mapę i wypisz nazwy państw, w których mieszkają Polacy. Podziel je na 2 grupy, w których liczba Polaków jest wyższa i niższa od 1 000 000.

Symbole państwa polskiego

Polska ma swoje symbole: godło, flagę i hymn. Godłem jest biały orzeł w złotej koronie umieszczony na czerwonym tle. Kolory te znajdują się też na polskiej fladze biało-czerwonej. Symbole państwowe umieszczane są w różnych miejscach.

Polecenie 1.3.8.

Godło Polski umieszczane jest także na budynkach urzędów i instytucji państwowych. Odszukaj je w swojej miejscowości.
Hymnem Polski jest Mazurek Dąbrowskiego. Napisał go ponad 200 lat temu Józef Wybicki. Polscy żołnierze pod dowództwem generała Jana Henryka Dąbrowskiego walczyli wówczas o niepodległość kraju.

Polecenie 1.3.9.

Jaką postawę należy przyjąć podczas śpiewania lub słuchania hymnu państwowego?

Józef WybickiMazurek Dąbrowskiego

Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.
Marsz, marsz, Dąbrowski,
Z ziemi włoskiej do Polski.
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.
Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,
Będziem Polakami.
Dał nam przykład Bonaparte,
Jak zwyciężać mamy.
Marsz, marsz, Dąbrowski...
Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Dla ojczyzny ratowania
Wrócim się przez morze.
Marsz, marsz, Dąbrowski...
Już tam ojciec do swej Basi
Mówi zapłakany –
Słuchaj jeno, pono nasi
Biją w tarabany.
Marsz, marsz, Dąbrowski...
Źródło: Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego, 1797.

Polecenie 1.3.10.

Odśpiewajcie wspólnie hymn Polski. Po nauczeniu się słów możecie to zrobić, korzystając z podkładu muzycznego.

Polecenie 1.3.11.

Przy jakich okazjach wykonywany jest hymn Polski? Podaj przynajmniej dwa przykłady.

Ćwiczenie 1.3.5.

Święta państwowe

W Polsce obchodzimy święta państwowe na pamiątkę ważnych wydarzeń. W dniach tych powinniśmy wywiesić polską flagę na domu.
3 maja czcimy rocznicę uchwalenia w 1791 roku pierwszej polskiej konstytucji, czyli zbioru najważniejszych praw określających ustrój państwa.
11 listopada obchodzimy Święto Niepodległości na pamiątkę odrodzenia niepodległego państwa polskiego w 1918 roku, po trwających 123 lata zaborach (ziemie polskie podzielone były wówczas pomiędzy Rosję, Austrię i Prusy).

Ćwiczenie 1.3.6.