1.4. Ruch to zdrowie

Ruch to najlepsze „lekarstwo”, jakie każdy z nas może sobie sam przepisać. Jest dobry na wszystko, dlatego należy go zażywać jak najwięcej, nie martwiąc się przy tym, że go przedawkujemy.

Już wiesz: 

  • że ruch ma dobry wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka;
  • w jaki sposób aktywność fizyczna może stać się formą wypoczynku.

Nauczysz się: 

  • wymieniać zalety płynące z utrzymania aktywności ruchowej;
  • uzasadniać konieczność zachowania sprawności fizycznej;
  • planować odpowiedni dla siebie zestaw ćwiczeń fizycznych;
  • wskazywać na potrzebę ćwiczeń fizycznych u osoby niepełnosprawnej ruchowo.

1. Dlaczego ruch jest taki ważny?

 
 
Ruch jest potrzebny, aby nasz organizm utrzymać w dobrym zdrowiu. Sprawia, że jesteśmy silniejsi oraz bardziej wytrzymali na zmęczenie. Aktywność fizyczna ma pozytywny wpływ nie tylko na nasze ciało – poprawia ona także samopoczucie i zapewnia dobry nastrój. Pozwala też na zachowanie odpowiedniej wagi ciała. Ruch na świeżym powietrzu może zwiększyć naszą odporność na choroby. Trzeba jednak pamiętać o tym, żeby dostosować ubiór do pogody, czyli ubierać się tak, by ani się nie przegrzewać, ani nie zaziębić.
Często mówi się, że ruszając się, „spalamy kalorie”. Oznacza to, że zużywamy energię, którą pobraliśmy z pożywienia, zamieniając ją na ruch. Ilość tej energii mierzy się w jednostkach zwanych kilokaloriami (kcal). Energię pożywienia wyraża się też w kilodżulach (kJ). Kiedy jemy zbyt dużo i zbyt mało się ruszamy, tyjemy. Nawet najprostsze czynności pozwalają nam spalać kalorie i dbać o zdrową sylwetkę.

Polecenie 1.4.1.

Zapoznaj się z wykresem obrazującym zużycie energii w różnych typach aktywności fizycznej. Zaproponuj czynności, które trzeba wykonać w ciągu godziny, aby spalić 300 kcal (kilokalorii) zawartych w połowie tabliczki mlecznej czekolady.

2. Formy ruchu mogą być różne

Formy aktywności fizycznej należy dostosować do wieku i kondycji. Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym potrzebują więcej ruchu niż dorośli. Powinny mieć codziennie przynajmniej 4 godziny aktywności ruchowej. Dobrą okazją są oczywiście lekcje wychowania fizycznego w szkole, ale to za mało. Ćwiczyć należy także w domu w chwilach wolnych od innych obowiązków. Kiedy jest ciepło, można pływać w jeziorze, jeździć na rowerze i na rolkach. Zimą przyjemnie jest jeździć na nartach, łyżwach i sankach.

Polecenie 1.4.2.

Wypisz na kartce wszystkie formy aktywności fizycznej, jakie podejmujesz w ciągu dnia. Czy twoim zdaniem taka ilość ruchu jest wystarczająca?

Ciekawostka

Każdego roku na świecie pojawiają się nowe formy aktywności ruchowej. W ostatnich latach bardzo popularny stał się marsz z kijkami nazywany nordic walking. Podczas uprawiania go pracuje ponad 90% mięśni naszego ciała.

3. Codzienna gimnastyka

Dla utrzymania zdrowia zaleca się wykonywanie umiarkowanych ćwiczeń fizycznych przez 30 minut dziennie. Najzdrowsza jest gimnastyka poranna, która pomaga się rozruszać przed zajęciami w szkole. Powinna być wykonywana jeszcze przed śniadaniem, bezpośrednio po nocnym wypoczynku.
Poranna gimnastyka ma wiele zalet: pomaga utrzymać właściwą masę ciała, chroni przed otyłością, zapobiega wadom postawy i poprawia kondycję fizyczną. Jeśli wykonują ją wspólnie członkowie rodziny, wzmacniają się także łączące ich więzi.

Polecenie 1.4.3.

Zaplanuj zestaw ćwiczeń, który wykonasz podczas gimnastyki porannej.

4. Gry zespołowe – ciekawa forma aktywności

 
Gry zespołowe to dyscypliny sportu, w których biorą udział rywalizujące ze sobą drużyny o określonej liczbie zawodników. Takimi grami są np.: piłka nożna, koszykówka, siatkówka, piłka ręczna i hokej. Nie tylko wpływają one pozytywnie na kondycję fizyczną, ale także uczą nas godnego zachowania się na boisku, to znaczy kształtują w nas postawę fair play (czytaj: fer plej), czyli uczciwej gry. Zakłada ona, że ważna jest sama gra, a nie to, czy się wygra, czy przegra. Trzeba szanować zarówno członków własnej drużyny, jak i przeciwników, przestrzegać przepisów gry, jednocześnie dając z siebie wszystko, aby zwyciężyć.

Polecenie 1.4.4.

Przypomnij sobie, jak graliście z koleżankami i kolegami w koszykówkę, piłkę nożną lub inną grę. Czy zachowanie zawodniczek i zawodników obu drużyn podczas tego meczu było zgodne z zasadami fair play?

Ciekawostka

W gry zespołowe grano już w starożytności, kilka tysięcy lat temu. Przyjmuje się, że zasadę fair play wprowadzili do sportu starożytni Egipcjanie.

5. Niepełnosprawni też mogą ćwiczyć

Osoby niepełnosprawne ruchowo mają taką samą potrzebę ruchu jak ich pełnosprawni rówieśnicy. Aktywność fizyczna ma także ogromne znaczenie w rehabilitacji i może pozytywnie wpływać na poprawę ich stanu zdrowia oraz samopoczucia.
Osoby niepełnosprawne mogą uprawiać większość dyscyplin sportu, jakie podejmują ludzie pełnosprawni. Jednak zasady i używany w rozgrywkach sprzęt należy dostosować do stopnia i rodzaju niepełnosprawności. Sport jest walką ze swymi słabościami oraz metodą udowodnienia sobie i innym własnej wartości.

Polecenie 1.4.5.

Sprawdź, czy w twojej szkole i w pobliżu miejsca zamieszkania są odpowiednie warunki do aktywności ruchowej uczniów niepełnosprawnych. Jakie zmiany można wprowadzić, aby pomóc im w podejmowaniu aktywności ruchowej?

Podsumowanie

  • Aktywność fizyczna jest konieczna do utrzymania zdrowia i właściwej kondycji twojego organizmu.
  • Aktywność fizyczna może przybierać różne formy w zależności od twojego wieku i kondycji.
  • Gry zespołowe to ciekawa forma aktywności, która oprócz poprawiania kondycji kształtuje postawę uczciwej rywalizacji, czyli fair play.
  • Osoby niepełnosprawne ruchowo mogą uprawiać większość sportów, które trenują osoby pełnosprawne. Trzeba jedynie zapewnić im odpowiedni sprzęt do ćwiczeń i zlikwidować przeszkody utrudniające podejmowanie aktywności ruchowej.

Praca domowa

Polecenie 1.4.6.

Problem 1.
Wymień korzyści, jakie dla organizmu przynosi uprawianie sportu.
Problem 2.
Wyjaśnij, jak rozumiesz stwierdzenie: "Nie każda przegrana musi być porażką".

Zobacz także

Słowniczek

aktywność fizyczna

dowolna, zamierzona forma ruchu ciała lub jego części, podejmowana na przykład w celu poprawy kondycji fizycznej i zapewnienia zdrowia

gra zespołowa

dyscyplina sportu, w której rywalizują ze sobą dwie drużyny o określonej liczbie zawodników, odbywająca się na ściśle wyznaczonym placu gry

gimnastyka

tutaj: ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

kaloria

jednostka wyrażająca wartość energetyczną produktów spożywczych

rehabilitacja

działania mające na celu przywrócenie pełnej lub możliwie najwyższej sprawności fizycznej osobie poszkodowanej w wypadku lub niepełnosprawnej

Zadania

Zadanie 1.4.1.

Zadanie 1.4.2.

Zadanie 1.4.3.

Zadanie 1.4.4.