10 Gru

Stan wojenny

13 grudnia przypada 35. rocznica wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Tego dnia w 1981 r. władze PRL przestraszone siłą Solidarności wyprowadziły na ulicę wojsko i milicję. Na mocy dekretów Rady Państwa i rozporządzeń Rady Ministrów ograniczono podstawowe prawa obywatelskie. W nocy z 12 na 13 grudnia, zaczęły się internowania reprezentantów opozycji, wśród których byli czołowi działacze Solidarności, naukowcy, ludzie kultury i sztuki, nauczyciele.


Obywatelom zakazano zmian miejsca pobytu bez zezwolenia władz. Łączność telefoniczna została przerwana, a następnie jawnie ją kontrolowano. Korespondencja podlegała cenzurze. Wprowadzono godzinę milicyjną (początkowo od godz. 22.00 do 6.00, później od 23.00 do 5.00; zniesiono jej obowiązywanie w maju 1982 r.). Stosowano tryb doraźny w postępowaniu sądowym. Przedstawicieli wielu grup zawodowych (m.in. dziennikarzy, nauczycieli, urzędników administracji państwowej, sędziów) poddano weryfikacji polityczno-ideologicznej.


Zawieszono, a następnie rozwiązano wszystkie związki zawodowe, zdelegalizowano część organizacji społecznych (m.in. Niezależne Zrzeszenie Studentów, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Związek Artystów Scen Polskich, Związek Literatów Polskich). Do zmilitaryzowanych zakładów pracy wprowadzono komisarzy wojskowych. Odmowę wykonania poleceń traktowano jako równoznaczną z dezercją i mogła być ona karana przez sądy wojskowe z zastosowaniem surowych wyroków – również kary śmierci. Od grudnia 1981 r. do lipca 1983 r., czyli przez czas trwania stanu wojennego, w całym kraju zginęło kilkadziesiąt osób.


O tych trudnych dla Polski wydarzeniach musimy pamiętać i wiedzę tę przekazywać młodszym pokoleniom.


Dla ułatwienia realizacji zajęć z uczniami na temat obchodów rocznicy stanu wojennego zachęcamy do skorzystania z zasobów Ośrodka Rozwoju Edukacji oraz informacji dotyczącej 35. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego − na stronie IPN.


Platforma epodreczniki.pl

Szkoła ponadgimnazjalna / historia

Wprowadzenie stanu wojennego

Gimnazjum / klasa 1 / wiedza o społeczeństwie

Podręcznik obywatela 


Zasoby portalu wiedzy dla nauczycieli Scholaris